Jak działają produkty do sprzątania z probiotykami?

Twój dom ma własną mikrohistorię. Po każdym sprzątaniu przez moment panuje w nim idealny spokój – powierzchnie są czyste, a bakterie usunięte. Chwilę potem zaczyna działać natura: mikroorganizmy wracają i na nowo zajmują powierzchnię blatów czy podłóg. To proces, który klasyczne detergenty potrafią mocno zaburzyć. Na szczęście istnieje sposób na sprzątanie, który uwzględnia domowy mikrobiom. Jak działają probiotyki w produktach do sprzątania?

Co naprawdę dzieje się z bakteriami, kiedy sprzątasz w domu?

Powierzchnie w każdym domu tętnią życiem, którego nie widać gołym okiem. W kurzu, na tkaninach i w powietrzu funkcjonuje mnóstwo mikroorganizmów, które współtworzą nasze otoczenie. Nazywamy je domowym mikrobiomem. Badania z ostatnich lat pokazują, że ten unikatowy mikroświat ma większy wpływ na nasze zdrowie i samopoczucie, niż mogłoby się wydawać.

W publikacji The indoors microbiome and human health w „Nature Reviews Microbiology” podkreślono, że różnorodność mikroorganizmów pomaga utrzymać równowagę domowego mikrobiomu i wspierać mechanizmy obronne naszego organizmu. Gdy ta różnorodność zanika, możemy stawać się bardziej podatni na alergie, podrażnienia skóry czy problemy z odpornością.

Co ciekawe, jednym z czynników, które tę równowagę zaburzają, jest… sprzątanie. Zwłaszcza gdy często sięgamy po środki bakteriobójcze i dezynfekujemy blaty czy podłogi.

Jak pokazują analizy przeprowadzone przez Finnish Institute for Health and Welfare oraz Aalto University, silne detergenty usuwają szkodliwe patogeny jedynie na krótką chwilę. W gruncie rzeczy takie preparaty zostawiają po sobie biologiczną pustkę.

A natura, jak wiadomo, pustki nie lubi. Na powierzchnie wracają te mikroorganizmy, które są najbardziej odporne, szkodliwe i „zdeterminowane” w kolonizacji. W efekcie nasz domowy mikrobiom traci stabilność. Naukowcy określają ten stan jako dysbiozę, czyli zaburzenie proporcji między „złymi” a „dobrymi” bakteriami.

Kiedy taka sytuacja powtarza się regularnie, domowa przestrzeń staje się dla domowników mniej przyjazna. Dlatego coraz częściej mówi się o produktach do sprzątania, które nie wyjaławiają domu. Zamiast tego pozwalają mikroświatu rozwijać się w bardziej uporządkowany, sprzyjający nam sposób.

Jak podkreśla dr n. med. Aneta Górska-Kot, pediatrka i ordynatorka Oddziału Pediatrycznego Szpitala Dziecięcego im. prof. Jana Bogdanowicza w Warszawie:

– W codziennym sprzątaniu coraz częściej odchodzi się od idei całkowitej sterylności. Probiotyczne formuły takich środków czystości nie mają na celu „zabijania” wszystkich mikroorganizmów, lecz budowanie w środowisku domowym naturalnej równowagi biologicznej między  łagodnymi, dobrotliwymi dla człowieka bakteriami a tymi agresywnymi, które mogą wywoływać choroby. To bardziej zrównoważone podejście do sprzątania, które nadal pozwala zachować czystość, ale bez niepotrzebnego wyjaławiania przestrzeni.

Jak zachowują się probiotyki w środkach czystości?

Gdy sięgamy po domową chemię z dodatkiem probiotyków (czyli tych pożytecznych bakterii), czyszczona powierzchnia nie staje się już biologiczną pustynią. Zachodzi wtedy mechanizm, który naukowcy określają jako proces wykluczenia konkurencyjnego.

Na czym ten proces polega?

Kiedy pożyteczne bakterie trafią na blat czy podłogę, zaczynają wykorzystywać dostępne zasoby szybciej niż mikroorganizmy szkodliwe. A im mniej wolnego miejsca i pożywki zostaje dla patogenów, tym trudniej jest im się rozwijać.

Potwierdził to przeprowadzony w warunkach szpitalnych eksperyment, w którym porównano skutki standardowej dezynfekcji z efektami stosowania preparatu probiotycznego. Okazało się, że tam, gdzie wprowadzano probiotyki, powierzchnie były mniej podatne na pojawienie się m.in. bakterii Escherichia coli. Badacze zauważyli, że dobre bakterie zajmowały przestrzenie szybciej i skuteczniej. Patogeny dosłownie straciły miejsce do życia.

Produkty do sprzątania z probiotykami a klasyczne detergenty

To jednak nie wszystkie różnice między zwykłymi detergentami a środkami z dodatkiem probiotyków. Najciekawsze w sprzątaniu probiotycznym dzieje się już po wyschnięciu preparatu.

Działanie klasycznych środków czystości w tym momencie się kończy. Chemia odparowuje i nie ma już „komu” pilnować porządku. Tymczasem probiotyki właśnie się rozkręcają. Badania laboratoryjne wykazały, że niektóre szczepy potrafią utrzymywać aktywność na powierzchniach nawet przez kilkadziesiąt godzin. Cały czas metabolizują pożywkę dla patogenów. W rezultacie te ostatnie mają mniejszą szansę na rozwinięcie się w Twojej kuchni czy łazience.

Probiotyki pracują jeszcze długo po tym, jak odłożysz butelkę na półkę. Badania wskazują, że wybrane szczepy Bacillus mogą pozostawać aktywne na powierzchniach przez kilka dni po użyciu produktu.